1.1 การรับคำสั่งหัตถการผ่าตัดจากระบบสั่งการแพทย์ด้วยคอมพิวเตอร์
1.1.1 ระบบต้องสามารถเชื่อมโยงและดึงข้อมูลคำสั่งหัตถการผ่าตัดจากระบบสั่งการแพทย์ด้วยคอมพิวเตอร์ (Computerized Physician Order Entry: CPOE) โดยแสดงรายละเอียดดังนี้
- ประเภทของการผ่าตัด (ผ่าตัดตามแผน/ผ่าตัดฉุกเฉิน)
- ชื่อหัตถการและรหัสมาตรฐาน ICD-9-CM
- วันที่และเวลาที่กำหนดสำหรับห้องผ่าตัด
- ประเภทของวิสัญญีที่แพทย์ผู้สั่งแนะนำหรือระบุไว้
1.1.2 ระบบต้องมีกลไกการแจ้งเตือนหัตถการที่ยังไม่ได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่จำเป็น ได้แก่
- การประเมินผู้ป่วยก่อนผ่าตัด (Pre-operative Evaluation)
- การลงนามในหนังสือแสดงความยินยอม (Informed Consent)
1.2 ระบบการประเมินผู้ป่วยก่อนให้ยาสลบ
- ระบบต้องสามารถเปิดแบบฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์ (e-Form) สำหรับการประเมินก่อนให้ยาสลบตามที่กำหนดในขั้นตอนการปฏิบัติงานมาตรฐาน (Standard Operating Procedure: SOP) โดยระบบต้องมีความสามารถในการแนะนำแบบฟอร์มที่เหมาะสมตามประเภทของการผ่าตัดโดยอัตโนมัติ ด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์หรือกลไกการจับคู่ข้อมูล
1.2.2 แบบฟอร์มการประเมินต้องรองรับการบันทึกข้อมูลที่สำคัญ อย่างน้อยดังนี้
- ระดับความเสี่ยงของผู้ป่วยตามเกณฑ์ American Society of Anesthesiologists (ASA Classification)
- ดัชนีมวลกาย (Body Mass Index: BMI)
- การประเมินทางเดินหายใจ (Airway Assessment)
- โรคประจำตัวและประวัติการเจ็บป่วย
- รายการยาที่ใช้ประจำ
- ประวัติการแพ้ยาและสารต่าง ๆ
- ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory)
- ผลการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (Electrocardiography: EKG)
- ผลการตรวจด้วยเทคนิคภาพทางการแพทย์ (Medical Imaging)
1.2.3 ระบบต้องมีกลไกการแจ้งเตือนแบบอัตโนมัติในกรณีดังต่อไปนี้
- ผู้ป่วยมีระดับความเสี่ยง ASA Classification ตั้งแต่ระดับ 3 ขึ้นไป
- ผู้ป่วยมีดัชนีมวลกายเกินกว่า 35 กิโลกรัมต่อตารางเมตร
- ผู้ป่วยมีประวัติการแพ้ยาที่มีความเกี่ยวข้องกับแผนการให้ยาสลบ
- เมื่อการประเมินเสร็จสมบูรณ์ ระบบต้องมีกระบวนการลงนามรับรองข้อมูลและล็อคการแก้ไข (Sign and Lock) โดยแพทย์วิสัญญีที่รับผิดชอบ
1.3 ระบบการกำหนดแผนการให้ยาสลบ
1.3.1 ระบบต้องให้แพทย์วิสัญญีสามารถเลือกประเภทของวิสัญญีที่ต้องการใช้ได้ ได้แก่
- การระงับความรู้สึกทั่วไป (General Anesthesia)
- การระงับความรู้สึกทางไขสันหลัง (Spinal Anesthesia)
- การระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง (Epidural Anesthesia)
- การระงับความรู้สึกเฉพาะส่วน (Regional Anesthesia)
1.3.2 ระบบต้องสามารถกำหนดแผนการใช้ยาโดยเลือกจากชุดยาหรือโปรโตคอลที่กำหนดไว้ล่วงหน้า อย่างน้อยประกอบด้วย
- ยานำเข้าสู่การสลบ (Induction Agent)
- ยาคลายกล้ามเนื้อ (Muscle Relaxant)
- ยาแก้ปวด (Analgesics)
- ยาเตรียมผู้ป่วยก่อนการให้ยาสลบ (Premedication)
1.3.3 ระบบต้องเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลยาเพื่อตรวจสอบและแจ้งเตือน ดังนี้
- ขนาดยาและเส้นทางการให้ยา (Route of Administration)
- ประวัติการแพ้ยาของผู้ป่วย
- ปฏิกิริยาระหว่างยา (Drug Interaction)
- ระบบต้องสามารถส่งคำสั่งยาเข้าสู่ระบบสั่งการแพทย์ด้วยคอมพิวเตอร์และระบบบันทึกการให้ยาอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Medication Administration Record: e-MAR) ได้โดยอัตโนมัติ
1.4 ระบบการบันทึกข้อมูลระหว่างการผ่าตัด
1.4.1 หน้าจอการบันทึกข้อมูลระหว่างการผ่าตัดต้องรองรับการบันทึกข้อมูลดังต่อไปนี้
- เวลาเริ่มต้นการใช้ห้องผ่าตัด
- เวลาการใส่ท่อช่วยหายใจ (Intubation)
- เวลาเริ่มให้ยาสลบ
- การบันทึกสัญญาณชีพ (Vital Signs) ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด (SpO2) อัตราการเต้นของหัวใจ (Heart Rate) และความดันโลหิต (Blood Pressure) ในช่วงเวลาที่กำหนด (ทุก 5-15 นาที)
- รายการยาที่ให้แต่ละครั้ง พร้อมบันทึกเวลา ปริมาณ และเส้นทางการให้ยา
- ระบบต้องสามารถแสดงข้อมูลในรูปแบบไทม์ไลน์แบบกราฟ พร้อมฟังก์ชันการซูมและเลื่อนดูข้อมูล เพื่อให้สามารถทบทวนเหตุการณ์สำคัญได้อย่างรวดเร็ว
1.4.3 ระบบต้องรองรับการบันทึกเหตุการณ์สำคัญหรือภาวะแทรกซ้อน ได้แก่
- ความยากลำบากในการใส่ท่อช่วยหายใจ (Difficult Intubation)
- การช่วยชีวิตขั้นสูง (Cardiopulmonary Resuscitation: CPR)
- อาการไม่พึงประสงค์จากยา (Adverse Drug Reaction: ADR)
- ระบบต้องสามารถแสดงรายการตรวจสอบ (Checklist) สำหรับการตรวจนับอุปกรณ์การแพทย์ โดยเชื่อมโยงกับระบบห้องผ่าตัด
1.5 ระบบการบันทึกและติดตามผู้ป่วยหลังผ่าตัด
1.5.1 ระบบต้องให้เจ้าหน้าที่สามารถบันทึกข้อมูลผู้ป่วยในห้องพักฟื้น (Post-Anesthesia Care Unit: PACU) ได้ อย่างน้อยดังนี้
- คะแนนการประเมินการฟื้นจากยาสลบ (Aldrete Score)
- คะแนนการประเมินความปวด (Pain Score)
- ระดับความรู้สึกตัว (Glasgow Coma Scale: GCS)
- การติดตามสัญญาณชีพอย่างต่อเนื่อง
- การบันทึกการให้ยาเพิ่มเติม โดยเชื่อมโยงกับระบบบันทึกการให้ยาอิเล็กทรอนิกส์
1.5.2 ระบบต้องมีกลไกการแจ้งเตือนในกรณีดังต่อไปนี้
- คะแนน Aldrete Score ต่ำกว่า 8 คะแนน
- สัญญาณชีพผิดปกติจากเกณฑ์ที่กำหนด
- การบันทึกคะแนนความปวดไม่ครบถ้วนตามระยะเวลาที่กำหนด
1.6 ระบบการติดตามอาการและภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด
- ระบบต้องสามารถกำหนดวันนัดติดตามอาการหลังผ่าตัดได้ (Post-operative Day 1, 2 หรือตามความเหมาะสม)
1.6.2 ระบบต้องให้แพทย์วิสัญญีสามารถประเมินและบันทึกผลการติดตาม ได้แก่
- อาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด (Postoperative Nausea and Vomiting: PONV)
- ภาวะสับสนหลังผ่าตัด (Postoperative Delirium)
- ความปวดแผลผ่าตัด
- อาการไม่พึงประสงค์จากยา
- ในกรณีที่พบอาการไม่พึงประสงค์จากยาหรือภาวะแทรกซ้อน ระบบต้องบังคับให้เปิดแบบฟอร์มรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (Adverse Event Report Form) เพื่อดำเนินการบันทึกและติดตามตามระเบียบที่กำหนด
1.7 ระบบควบคุมความปลอดภัยด้านยา
- ระบบต้องตรวจสอบและแจ้งเตือนประวัติการแพ้ยาของผู้ป่วยโดยอัตโนมัติจากเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์
- ระบบต้องตรวจสอบปฏิกิริยาระหว่างยาที่อาจเกิดขึ้น (Drug-Drug Interaction) เช่น การใช้ Fentanyl ร่วมกับ Midazolam และแจ้งเตือนแพทย์ผู้สั่ง
1.7.3 ระบบต้องตรวจสอบความผิดปกติของคำสั่งยา ดังนี้
- ขนาดยาที่ไม่อยู่ในช่วงปกติ
- เส้นทางการให้ยาที่ไม่เหมาะสม
- คำสั่งยาซ้ำซ้อน