TOR 17 ระบบห้องผ่าตัด (Operating Room Information System)

1.1 การบันทึกตารางการผ่าตัดจากระบบนัดหมาย (Surgical Scheduling)

1.1.1 ระบบต้องสามารถเชื่อมโยงและดึงข้อมูลแผนการผ่าตัดจากระบบคำสั่งแพทย์ทางอิลิกทรอนิกส์ (CPOE) โดยอัตโนมัติ ประกอบด้วยข้อมูลดังต่อไปนี้

• ชื่อหัตถการผ่าตัด
• ประเภทการผ่าตัด (Elective / Emergency)
• วัน เวลา ที่กำหนดนัดผ่าตัด
• ห้องผ่าตัดและทีมผ่าตัดที่รับผิดชอบ
• ประเภทของการระงับความรู้สึก
• ระบบต้องสามารถแสดงรายการผู้ป่วยที่รอคิวผ่าตัดประจำวัน และสามารถจัดเรียงลำดับได้ตามเวลานัดหมายหรือตามระดับความเร่งด่วน
• ระบบต้องสามารถแนบเอกสารหนังสือแสดงเจตนายินยอมรับการผ่าตัด (Surgical Consent) ในรูปแบบไฟล์ PDF หรือไฟล์ภาพ และสามารถตรวจสอบความครบถ้วนของลายมือชื่อผู้เกี่ยวข้องได้

1.2 การลงทะเบียนเข้ารับการผ่าตัด (Pre-Operative Registration)

• ระบบต้องสามารถเชื่อมโยงและดึงข้อมูลผู้ป่วยจากระบบทะเบียนผู้ป่วย (ADT) ได้ครบถ้วน ได้แก่ เลขประจำตัวผู้ป่วยนอก (HN) เลขประจำตัวผู้ป่วยใน (AN) สิทธิการรักษา และห้องพักผู้ป่วย
• ระบบต้องสามารถแสดงผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษที่เกี่ยวข้องก่อนการผ่าตัด เช่น การตรวจนับเม็ดเลือด (CBC) การตรวจระดับยูเรียไนโตรเจนในเลือด (BUN) การตรวจระดับครีเอตินิน (Cr) การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG)

1.2.3 ระบบต้องสามารถบันทึกและแสดงสถานะการเตรียมผู้ป่วยก่อนการผ่าตัด ประกอบด้วย

• การงดอาหารและน้ำ (NPO) พร้อมระบุเวลาเริ่มต้น
• การให้ยาปฏิชีวนะป้องกันการติดเชื้อก่อนผ่าตัด (Antibiotic Prophylaxis) พร้อมระบุเวลา
• การตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารแสดงเจตนายินยอม

1.3 การบันทึกข้อมูลการเตรียมผู้ป่วยก่อนผ่าตัด (Pre-operative Nursing Workflow)

1.3.1 ระบบต้องมีหน้าจอสำหรับให้พยาบาลบันทึกข้อมูลในรูปแบบรายการตรวจสอบ (Checklist) ได้ครบถ้วน ได้แก่

• รายการตรวจสอบความปลอดภัยทางศัลยกรรม (Surgical Safety Checklist)
• แบบประเมินความเสี่ยงของผู้ป่วย เช่น คะแนนความเสี่ยง (Risk Score) ดัชนีมุมมวลกาย (BMI) ระดับสุขภาพทางกายตามเกณฑ์ ASA (ASA Class)
• ระบบต้องสามารถเชื่อมโยงกับระบบคำสั่งแพทย์ทางอิลิกทรอนิกส์ (CPOE) เพื่อดึงรายการยาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็นต้องเตรียมก่อนการผ่าตัดมาแสดงโดยอัตโนมัติ

1.3.3 ระบบต้องมีเครื่องมือตรวจสอบความคลาดเคลื่อนทางยา (Medication Error Detection) ล่วงหน้าด้วยระบบช่วยเหลือด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI Assist) ที่ครอบคลุม

• การตรวจสอบประวัติการแพ้ยา
• การตรวจสอบยาที่ไม่เหมาะสมก่อนเข้าห้องผ่าตัด
• การแจ้งเตือนกรณีพบคำสั่งยาไม่ครบถ้วนหรือมีคำสั่งยาซ้ำซ้อน

1.4 การบันทึกข้อมูลระหว่างการผ่าตัด (Operation Note & Intra-operative Record)

• ระบบต้องรองรับให้แพทย์ผู้ทำหัตถการบันทึกบันทึกการผ่าตัด (Operation Note) ได้ทั้งในรูปแบบข้อความอิสระ (Free Text) และรูปแบบแม่แบบ (Template) ที่แยกประเภทตามชนิดของการผ่าตัด

1.4.2 ระบบต้องมีฟังก์ชันการบันทึกภาพถ่ายพร้อมระบบทำเครื่องหมายตำแหน่ง (Image Annotation) ดังนี้

• สามารถระบุตำแหน่งหรือจุดที่ผิดปกติในภาพได้โดยการวงกลม ขีดเส้น หรือทำเครื่องหมาย
• สามารถเพิ่มคำอธิบาย หมายเหตุ หรือป้ายกำกับ (Tag/Comment) ในตำแหน่งที่ทำเครื่องหมาย เพื่อใช้ประกอบการวินิจฉัยและติดตามอาการ

1.4.3 ระบบต้องสามารถบันทึกและแนบไฟล์วิดีโอ (Video Attachments) ได้ดังนี้

• บันทึกอาการทางคลินิกที่มีการเคลื่อนไหว เช่น การเคลื่อนไหวของขากรรไกร การสบฟัน หรือความผิดปกติของการเคลื่อนไหว
• วิดีโอที่บันทึกจะต้องถูกจัดเก็บเป็นส่วนหนึ่งของเวชระเบียนอิลิกทรอนิกส์ของผู้ป่วย

1.4.4 ระบบต้องรองรับเครื่องมือวาดภาพร่าง (Sketch Tool) ดังนี้

• มีเครื่องมือวาดภาพสำหรับสร้างแผนภาพการรักษาหรือภาพประกอบ
• รองรับการใช้แผนผังร่างกาย (Body Map) เพื่อระบุตำแหน่งการผ่าตัด

1.4.5 ระบบต้องบันทึกข้อมูลระหว่างการผ่าตัดครบถ้วน ประกอบด้วย

• ชื่อหัตถการผ่าตัดและรหัสหัตถการตามมาตรฐาน ICD-9-CM
• วันที่ เวลาเริ่มต้น และเวลาสิ้นสุดของการผ่าตัด
• ชื่อแพทย์ผู้ทำหัตถการ แพทย์วิสัญญี และพยาบาลประจำห้องผ่าตัด
• รายการเวชภัณฑ์และอุปกรณ์ที่ใช้ในการผ่าตัด
• ปริมาณเลือดที่สูญเสียระหว่างการผ่าตัด
• ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้น (ถ้ามี)
• ระบบต้องสามารถแนบบันทึกการผ่าตัด (Operation Note) เข้ากับระบบเวชระเบียนอิลิกทรอนิกส์ (EMR) โดยอัตโนมัติ และสามารถเรียกดูข้อมูลย้อนหลังได้

1.5 การบันทึกข้อมูลในห้องพักฟื้น (Recovery Room / PACU)

1.5.1 ระบบต้องมีหน้าจอสำหรับให้พยาบาลบันทึกข้อมูลภายหลังการผ่าตัดในห้องพักฟื้น ประกอบด้วย

• คะแนนการฟื้นตัวหลังการระงับความรู้สึก (Aldrete Score)
• คะแนนระดับความปวด (Pain Score)
• การติดตามสัญญาณชีพ (Vital Signs Monitoring)
• รายการยาแก้ปวดและยาอื่นๆ ที่ให้ในห้องพักฟื้น
• ระบบต้องเชื่อมโยงกับระบบบันทึกการให้ยาทางอิลิกทรอนิกส์ (e-MAR) เพื่อบันทึกการให้ยาและแสดงรายการยาแบบเรียลไทม์ พร้อมทั้งแสดงชื่อเจ้าหน้าที่ผู้ให้ยา

1.6 การควบคุมความปลอดภัยด้านยา (Medication Safety Functions)

1.6.1 ระบบต้องสามารถตรวจสอบความคลาดเคลื่อนทางยา (Medication Error) ได้ครอบคลุมทั้ง 4 ประเภท ดังนี้

• ข้อผิดพลาดในการสั่งยา (Prescription Error)
• ข้อผิดพลาดในการถอดคำสั่งยา (Transcribing Error)
• ข้อผิดพลาดในการจ่ายยา (Dispensing Error)
• ข้อผิดพลาดในการให้ยา (Administration Error)
• ระบบต้องมีการแจ้งเตือนเมื่อพบข้อผิดพลาดในเส้นทางการให้ยา (Route) ขนาดยา (Dose) ความถี่ในการให้ยา (Frequency) หรือการให้ยาซ้ำซ้อน
• ระบบต้องรองรับการทำงานร่วมกับเครื่องอ่านบาร์โค้ด (Barcode Scanner) เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของชื่อยาและชื่อผู้ป่วยก่อนการให้ยาในห้องผ่าตัดหรือห้องพักฟื้น

1.7 ระบบติดตามและรายงานภาวะแทรกซ้อนและการควบคุมการติดเชื้อ (Complication Tracking and Infection Control)

• ระบบต้องมีหน้าจอสำหรับบันทึกรายงานภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด (Surgical Complication Report) เช่น ภาวะเลือดออก (Bleeding) การติดเชื้อ (Infection) การส่งต่อผู้ป่วยไปยังหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตโดยไม่ได้วางแผนไว้ (Unexpected Transfer to ICU)
• ระบบต้องสามารถเชื่อมโยงข้อมูลกับระบบควบคุมการติดเชื้อในโรงพยาบาล (Infection Control System) เพื่อแจ้งเตือนการติดเชื้อบริเวณแผลผ่าตัด (Surgical Site Infection - SSI)
• ระบบต้องรองรับการบันทึกการวิเคราะห์สาเหตุรากเหง้า (Root Cause Analysis - RCA) กรณีเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรง (Sentinel Event)

1.8 การบันทึกและประเมินผลทางการพยาบาลเฉพาะห้องผ่าตัด (OR Nurse Note)

• ระบบต้องรองรับการบันทึกเวลาตามลำดับขั้นตอน (Time Log) ได้แก่ เวลาที่ผู้ป่วยเข้าห้องผ่าตัด เวลาเริ่มการระงับความรู้สึก เวลาเริ่มผ่าตัด และเวลาออกจากห้องผ่าตัด
• ระบบต้องมีแบบฟอร์มสำหรับประเมินสภาวะของผู้ป่วยก่อนส่งเข้าห้องผ่าตัดและหลังรับกลับจากห้องผ่าตัด
• ระบบต้องมีรายการตรวจสอบ (Checklist) ความครบถ้วนของเครื่องมือและอุปกรณ์ก่อนและหลังการผ่าตัด รวมถึงการนับจำนวนเข็มและผ้าก๊อซก่อนปิดแผลผ่าตัด