TOR 14 ระบบห้องจ่ายยาผู้ป่วยนอก (Outpatient Pharmacy Dispensing System)

1.1 การรับคำสั่งยาและเวชภัณฑ์

1.1.1 ระบบต้องสามารถรับข้อมูลคำสั่งยาและเวชภัณฑ์จากระบบห้องตรวจแพทย์ผู้ป่วยนอก (OPD-CPOE) โดยอัตโนมัติ ทั้งคำสั่งยาที่เกิดจากการแปลงอัตโนมัติจาก SOAP Note ส่วนแผนการรักษา (Plan) ของแพทย์ผ่านระบบ CPOE รวมถึงคำสั่งยาสำหรับผู้ป่วยนอก (OPD) และยากลับบ้าน (Home Medication) สำหรับผู้ป่วยในก่อนจำหน่าย ระบบต้องรองรับการจัดยาในรูปแบบต่าง ๆ ดังนี้

• การสั่งยาซ้ำ (Re-Med / Re-Order) ตามที่แพทย์กำหนดไว้
• การสั่งยาเป็นชุด (Package Order) ตามที่แพทย์กำหนดไว้
• การแสดงรายการยาจากแพทย์หลายท่านที่ร่วมรักษาผู้ป่วยรายเดียวกัน เพื่อส่งรายการคำสั่งยาไปยังหน่วยงานเภสัชกรรมเพื่อจัดเตรียมยา

1.2 การตรวจสอบความถูกต้องของคำสั่งยาและเวชภัณฑ์

1.2.1 ระบบต้องแสดงรายการยาและเวชภัณฑ์ที่แพทย์สั่งจากระบบห้องตรวจแพทย์ผู้ป่วยนอก (OPD-CPOE) พร้อมทั้งข้อมูลประกอบที่จำเป็น ประกอบด้วย ชื่อยา รูปแบบยา ขนาดยา วิธีใช้ คำเตือน และรหัสตำแหน่งจัดเก็บยา (Location Code) ที่กำหนดไว้ในคลังยา ในขั้นตอนการตรวจสอบความถูกต้องของคำสั่งยาและเวชภัณฑ์ ระบบต้องมีความสามารถดังนี้

• สามารถดึงข้อมูลคำสั่งยา (Drug Order) และแสดงผลโดยจัดเรียงตามหมวดหมู่ยา ได้แก่ ยารับประทาน ยาฉีด ยาน้ำ ยาใช้ภายนอก และอื่น ๆ ตามรูปแบบที่แพทย์กำหนดไว้
• สามารถแสดงรหัสโรคตามมาตรฐาน ICD-10 รหัสหัตถการตามมาตรฐาน ICD-9 และค่าใช้จ่ายในการรักษา พร้อมทั้งสถานะสิทธิการเบิกจ่ายที่ได้รับข้อมูลโดยตรงจากระบบ CPOE ได้ทันที
• รองรับการแจ้งเตือนกรณีผู้ป่วยมีประวัติการแพ้ยา และการเกิดปฏิกิริยาระหว่างยา (Drug Interaction) ที่เกิดจากคำสั่งของแพทย์ พร้อมทำการเน้นรายการยาที่มีความเสี่ยงสูง (High Alert Medication)
• มีระบบการเตือนเมื่อแพทย์สั่งยาที่ผู้ป่วยมีประวัติแพ้ โดยแจ้งให้แพทย์ทราบถึงรายการยาที่ผู้ป่วยมีประวัติการแพ้
• มีระบบการเตือนเมื่อแพทย์สั่งยาที่มีปฏิกิริยาระหว่างยา (Drug Interaction) พร้อมทั้งระบุระดับความรุนแรงของปฏิกิริยา
• สามารถตรวจสอบและกำหนดกลุ่มแพทย์ที่มีสิทธิในการสั่งยาบางรายการได้ โดยยาบางรายการสามารถสั่งได้เฉพาะแพทย์เฉพาะทางเท่านั้น
• สามารถแจ้งเตือนการสั่งยาและเวชภัณฑ์ต่อเนื่องในกรณีที่ผู้ป่วยตั้งครรภ์ (Pregnancy) สตรีให้นมบุตร และผู้ป่วยเด็ก

1.3 การพิมพ์ฉลากยาแบบกระจายคำสั่งตามจุดจัดยา

1.3.1 ระบบต้องสามารถพิมพ์ฉลากยาสำหรับแต่ละรายการยาได้ทันที พร้อมทั้งพิมพ์ใบสรุปรายการยา โดยข้อมูลบนฉลากยาต้องประกอบด้วย

• ชื่อยา
• วิธีใช้ยา
• ข้อควรระวัง
• วันหมดอายุ
• ชื่อผู้ป่วย
• คำแนะนำพิเศษ (ถ้ามี)
• รหัสตำแหน่งจัดเก็บยา (Location Code) เพื่อให้เจ้าหน้าที่จัดยาสามารถหยิบยาได้อย่างถูกต้อง

1.3.2 ระบบต้องรองรับการควบคุมคำสั่งพิมพ์ฉลากยาแบบกระจายตามกลุ่มยาหรือจุดจัดยาตามที่กำหนดค่าไว้ในระบบ ควบคุมในการพิมพ์ฉลากยาซ้ำได้ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

• กลุ่มยาทั่วไป ส่งคำสั่งพิมพ์ไปยังเครื่องพิมพ์ ณ จุดจัดยา A
• กลุ่มยาควบคุมพิเศษ ส่งคำสั่งพิมพ์ไปยังเครื่องพิมพ์ ณ จุดจัดยา B
• กลุ่มยาผสมทางหลอดเลือดดำ (IV Admixture) ส่งคำสั่งพิมพ์ไปยังเครื่องพิมพ์ ณ ห้องยาผสม IV
• เจ้าหน้าที่สามารถดำเนินการจัดยาได้ทันทีตามข้อมูลบนฉลากที่พิมพ์ออก ณ จุดปฏิบัติงานของตน

1.4 การรวบรวมรายการยาและตรวจสอบความถูกต้อง

1.4.1 เมื่อเจ้าหน้าที่จัดยาแต่ละรายการเสร็จสิ้นแล้ว ให้ดำเนินการรวบรวมรายการยาทั้งหมดกลับมา ณ จุดตรวจสอบกลาง ระบบต้องแสดงรายการยาทั้งหมดอีกครั้ง เพื่อให้เภสัชกรทำการตรวจสอบความถูกต้องครั้งสุดท้าย โดยต้องตรวจสอบรายละเอียดดังนี้

• จำนวนยาที่จัดเตรียม
• วิธีใช้ยา
• ลำดับการใช้ยา
• ความครบถ้วนของข้อมูลบนฉลากยา
• ระบบต้องสามารถบันทึกชื่อผู้ตรวจสอบและเวลาที่ทำการตรวจสอบ พร้อมทั้งรองรับการลงนามหรือการล็อกอินเพื่อยืนยันการตรวจสอบ

1.5 การสรุปค่าใช้จ่ายและส่งต่อข้อมูลทางการเงิน

1.5.1 ระบบต้องสามารถสรุปค่าใช้จ่ายรวมของรายการยาและเวชภัณฑ์ทั้งหมดได้ โดยแสดงรายละเอียดแยกออกเป็น

• ราคายาและเวชภัณฑ์ทั้งหมด
• จำนวนเงินที่สามารถเบิกจ่ายได้ตามสิทธิของผู้ป่วย
• ส่วนต่างที่ผู้ป่วยต้องชำระเอง

1.5.2 จากนั้นระบบต้องส่งข้อมูลรายการค่ายาและสถานะไปยังระบบการเงิน โดยรองรับการทำงาน 2 รูปแบบ ดังนี้

• ส่งข้อมูลไปยังระบบการเงิน เพื่อให้เจ้าหน้าที่การเงินดำเนินการรับชำระค่าบริการ
• ส่งข้อมูลไปยังระบบชำระเงินอัตโนมัติ เช่น ตู้รับชำระเงินอัตโนมัติ (Payment Kiosk) การชำระเงินผ่าน QR Code หรือแอปพลิเคชันบนโทรศัพท์มือถือ (Mobile Application) หากหน่วยบริการมีระบบดังกล่าว

1.6 การจ่ายยาให้แก่ผู้ป่วย

1.6.1 ระบบต้องมีความสามารถในการจัดการคิวและจ่ายยาให้แก่ผู้ป่วย ดังนี้

• สามารถกดเรียกคิวด้วยเสียงอัตโนมัติ พร้อมทั้งแจ้งหมายเลขคิวและช่องรับยา เช่น "เชิญหมายเลข 125 รับยา ณ ช่องบริการที่ 3"
• แสดงหมายเลขคิวที่พร้อมรับยาบนจอแสดงผล ณ บริเวณจุดจ่ายยา
• สามารถบันทึกชื่อเจ้าหน้าที่ผู้จ่ายยาและเวชภัณฑ์
• สามารถบันทึกรายการคิวที่เรียกผ่านไปแล้วแต่ผู้ป่วยไม่มารับยา และแสดงรายการคิวดังกล่าวบนส่วนหนึ่งของหน้าจอในส่วนคิวที่เรียกผ่านแล้ว
• สามารถเก็บบันทึก (Log) การจ่ายยา พร้อมทั้งวันที่ เวลา และเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการ

1.7 จอแสดงผลการเรียกคิวและสถานะการจัดยา

1.7.1 ระบบต้องสามารถแสดงสถานะรายการยาแบบเรียลไทม์ โดยสามารถปรับแต่งหน้าจอให้เหมาะสมกับการใช้งาน และต้องแสดงข้อมูลดังนี้

• หมายเลขคิวและช่องจ่ายยา คือ หมายเลขคิวที่กำลังเรียกรับยา ณ ช่องบริการที่กำลังเรียก

1.7.1.2 สถานะ และ รายละเอียด

• กำลังจัดยา คือ อยู่ในขั้นตอนการตรวจสอบความถูกต้องของคำสั่งยาและเวชภัณฑ์ การพิมพ์ฉลากยาแบบกระจายตามจุดจัดยา การรวบรวมยา และรอการตรวจสอบยา
• รอชำระเงิน คือ ยาได้รับการจัดเตรียมและตรวจสอบเสร็จสิ้นแล้ว แต่ผู้ป่วยยังไม่ได้ชำระค่าใช้จ่าย
• รอจ่ายยา คือ ยาได้รับการจัดเตรียมและตรวจสอบเสร็จสิ้นแล้ว พร้อมทั้งชำระเงินเรียบร้อยแล้ว หรือไม่มีค่าใช้จ่ายที่ต้องชำระ
• เรียกรับยา คือ แสดงหมายเลขคิวและเรียกเสียงให้ผู้ป่วยมารับยาผ่านทางจอแสดงผล พร้อมทั้งระบุช่องจ่ายยา
• จ่ายยาแล้ว คือ มีการบันทึกข้อมูลเจ้าหน้าที่ผู้จ่ายยา พร้อมทั้งวันที่และเวลาครบถ้วนในระบบ
• คิวเรียกผ่านแล้ว คือ หมายเลขคิวที่ได้เรียกผ่านไปแล้วแต่ผู้ป่วยไม่มารับยา