TOR ระบบห้องจ่ายยาผู้ป่วยใน

ระบบห้องจ่ายยาผู้ป่วยใน (Inpatient Pharmacy Dispensing System)

ระบบห้องจัดยาผู้ป่วยในทำหน้าที่รับคำสั่งยาและเวชภัณฑ์ ตรวจสอบ จัดเตรียม บันทึก และจัดส่งยาและเวชภัณฑ์ ให้กับผู้ป่วยในตามคำสั่งแพทย์ที่มาจากระบบงานแพทย์และการให้คำสั่งผู้ป่วยใน (IPD-CPOE AI Assist) โดยระบบจะมีการทำงานเชื่อมโยงกับระบบ e-MAR, ระบบเวชระเบียน, ระบบพยาบาล และระบบฐานข้อมูลยา เพื่อให้แน่ใจว่ายาทุกชนิดที่จ่ายออกไปนั้นถูกต้อง ปลอดภัย และเป็นไปตามระเบียบวิชาชีพเภสัชกรรม

รองรับการจัดยาเป็น “Re-Med / Re-Order” และ “Package Order” หรือ Protocol แผนการรักษาที่มีรายการยาตั้งค่าไว้เป็นมาตรฐานตามการรักษาที่แพทย์วางแผนไว้ โดยสามารถแสดงรายการยาจากแพทย์หลายคนที่ร่วมรักษาส่งรายการคำสั่งรายการยาเพื่อจัดเตรียมยา

1 การรับคำสั่งยาและการแสดงผลคำสั่ง ระบบจะรับคำสั่งยาโดยตรงจากแพทย์ผ่านระบบงานแพทย์และการให้คำสั่งผู้ป่วยใน (IPD-CPOE AI Assist) ซึ่งในระบบนี้จะใช้เทคโนโลยี AI Assist ช่วยในการวิเคราะห์ข้อความในส่วนของ Plan หรือข้อความ , Doctor Order ของแพทย์ และแปลงคำสั่งให้เป็นรายการยาในรูปแบบโครงสร้างได้อย่างแม่นยำและอัตโนมัติ

  • ระบบ AI Assist จะตรวจจับคำสั่งยา เช่น การเริ่มยา การหยุดยา การให้แบบ PRN หรือ STAT และแยกแยะประเภทคำสั่ง เช่น Continue, One Day, Stop Drug, Home Med ได้อัตโนมัติ
  • ระบบสามารถตรวจสอบความถูกต้องเบื้องต้นของคำสั่ง เช่น ขนาดยา ความถี่ Route การใช้ผิดรูปแบบ หรือการซ้ำซ้อนกับยาเดิมในโปรไฟล์
  • หากคำสั่งมีความคลุมเครือหรือขัดแย้ง เช่น สั่งยาเดียวกันสองขนาด หรือสั่งยาที่ผู้ป่วยแพ้ ระบบจะแจ้งเตือนทันที และให้แพทย์แก้ไขก่อนสั่งสำเร็จ
  • รายการยาที่ผ่านการแปลงคำสั่งจะเข้าสู่ Worklist ของระบบห้องจัดยา พร้อม metadata เช่น เวลาเริ่มให้ยา รอบการให้ยา และความเร่งด่วน (STAT/ปกติ)

ระบบ AI Assist นี้มีบทบาทสำคัญในการลด Medication Error โดยเฉพาะความผิดพลาดที่เกิดจากการเขียนคำสั่งไม่ชัดเจน หรือสั่งยาโดยไม่ดูประวัติเดิมของผู้ป่วย เช่น การสั่งซ้ำ การให้ยาผิดทาง หรือให้ยาเกินขนาด

2 การจัดเตรียมยาและการบรรจุฉลาก เมื่อคำสั่งผ่านเข้ามา ระบบจะสร้างรายการจัดยา (Worklist) แยกตามรอบการจ่ายยาและผู้ป่วย

  • เภสัชกรหรือเจ้าหน้าที่จัดยา จะดำเนินการเบิกยา บรรจุแยกตามผู้ป่วย และเตรียมพร้อมสำหรับการตรวจสอบ
  • ระบบจะพิมพ์ฉลากยาที่ระบุชื่อยา ขนาดยา Route เวลาที่ต้องให้ HN ชื่อผู้ป่วย เตียง รวมถึง QR/Barcode ที่ใช้สำหรับการตรวจสอบในขั้นตอนการให้ยาโดยพยาบาล
  • ยาประเภท High Alert Drug และ Narcotics ต้องระบุเครื่องหมายและจัดเก็บในภาชนะเฉพาะ พร้อมระบบ PIN สำหรับเข้าถึง หรือการลงบันทึกลงชื่อผู้รับผิดชอบ

3 การตรวจสอบและรับรองการจัดยาโดยเภสัชกรควบคุม ระบบจะมีฟังก์ชันให้เภสัชกรผู้ควบคุม หรือผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบตามมอบหมายตรวจสอบรายการยาในแต่ละรอบก่อนจ่ายยา

  • ต้องมีการ "ลงชื่อรับรอง" ทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ PIN ส่วนตัวก่อนที่จะปล่อยรายการจ่ายยาไปยังพยาบาล
  • หากพบข้อผิดพลาด ระบบสามารถ Flag รายการนั้นเพื่อให้แก้ไขและ log เหตุผลการแก้ไข พร้อมชื่อผู้ดำเนินการ
  • ระบบเก็บ Log และ Audit Trail ทุกขั้นตอนเพื่อตรวจสอบย้อนหลังได้

4 ระบบติดตามการให้ยาและ Drug Profile ระบบจะเชื่อมต่อกับ e-MAR เพื่อดึงข้อมูลการให้ยาแต่ละรายการมาสร้าง Drug Profile รายผู้ป่วย

  • สามารถดูย้อนหลังได้ทุกวันว่ามียาใดที่ได้รับจริง เวลาใด ผู้ให้เป็นใคร
  • หากมีรายการที่ยังไม่ได้ให้ ระบบสามารถแจ้งเตือนเภสัชกรเพื่อดำเนินการติดตามต่อไป
  • เภสัชกรสามารถใช้ Drug Profile เพื่อประกอบการประเมินประสิทธิภาพการรักษาและตัดสินใจปรับยาในวันถัดไป

5 ระบบ Task List สำหรับเภสัชกร ระบบจะสร้าง Task อัตโนมัติสำหรับเภสัชกร เช่น:

  • รายการผู้ป่วยที่มียา High Alert หรือ Narcotics ต้องประเมิน
  • ผู้ป่วยที่ใช้ยานอกบัญชี หรือยาที่ต้องการใบอนุญาตพิเศษ
  • Task การทบทวนการให้ยา (Medication Review) และการติดตามผลการรักษา
  • Task การติดตาม ADR (Adverse Drug Reaction) หรือแพ้ยา แต่ละ Task สามารถกำหนด Due Date และผู้รับผิดชอบ พร้อมระบบแจ้งเตือนในระบบหรือผ่าน Mobile App ได้

6 การสอบสวนการแพ้ยา (Drug Allergy Investigation) ระบบจะตรวจสอบว่าผู้ป่วยมีการบันทึกประวัติแพ้ยาหรือไม่เมื่อมีคำสั่งยาใหม่ หากไม่พบระบบจะบังคับให้ทำการสอบถามและบันทึกทันที

  • หากมีอาการไม่พึงประสงค์ขณะรักษา แพทย์หรือพยาบาลสามารถแจ้งเภสัชกรเพื่อทำการสอบสวนเบื้องต้นผ่านระบบ
  • ระบบมีแบบฟอร์ม ADR Report สำหรับกรอกข้อมูล รายงานอาการ และประเมินความเกี่ยวข้องของยา
  • รายงานสามารถพิมพ์ออก หรือส่งอิเล็กทรอนิกส์ต่อให้หน่วยงานกลางได้

7 รองรับการจัดยา Compounded และ IV Infusion ระบบรองรับรายการยาที่ต้องมีการจัดเตรียมพิเศษ โดยแยกจากรายการยาทั่วไปอย่างชัดเจน:

  • ระบบสามารถระบุว่าเป็นยา compounded หรือ IV ที่ต้องเตรียมแบบพิเศษ เช่น Dopamine, KCl, หรือ TPN
  • มี Task สำหรับ "การเตรียมยา" เฉพาะเภสัชกรที่มีสิทธิ์ โดยระบุชื่อผู้เตรียม เวลาที่เตรียม และวิธีการผสมตามมาตรฐาน
  • ระบบมีการตรวจสอบการเตรียมยา "ลงชื่อรับรอง" ทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ PIN ส่วนตัว ว่าการเตรียมถูกต้อง ก่อนระบบจะปล่อยฉลากพิมพ์ได้
  • ฉลากยาต้องระบุ BUD (Beyond Use Date), อุณหภูมิในการเก็บ, เวลาเริ่มและหยุด, และข้อควรระวังพิเศษ
  • ยาเหล่านี้ต้องบรรจุในบรรจุภัณฑ์เฉพาะ และเก็บในอุณหภูมิควบคุม พร้อมระบบ Log การส่งมอบถึง Ward
  • ระบบแสดง Task เตือนหากถึงรอบที่ต้องจัดใหม่ หรือต้องเปลี่ยนถุงใหม่เพื่อความปลอดภัย

8 ระบบขออนุญาตการใช้ยาที่มีการควบคุมพิเศษ

  • ระบบจัดเก็บและควบคุมยาพิเศษแบบเข้มงวด เช่น ยาในกลุ่ม High Drug Alert หรือ ยาจำกัดการใช้ตามกฎหมาย (ยากลุ่ม จ.2)
  • มีระบบกำหนดสิทธิ์เข้าถึงสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
  • แบบฟอร์มคำขอใช้ยาพิเศษ (Special Drug Request Form) เป็นระบบอิเล็กทรอนิกส์แพทย์ หรือ e-Form สามารถสร้างคำขอใช้ยา
  • ยาที่อยู่ในกลุ่ม High Alert (เช่น Heparin, KCl IV, Chemotherapy)
  • ยาที่ต้องได้รับการอนุมัติจากเภสัชกรหรือคณะกรรมการ
  • แบบฟอร์มคำขอใช้ยานอกบัญชียาหลัก / ยานอก Formulary
  • แบบฟอร์มคำขอใช้ยาทดลองรักษา (Off-label Use / Compassionate Use)
  • แบบฟอร์มคำขอใช้ยาเสพติด / ยาควบคุมพิเศษ (เช่น กลุ่ม จ.2)
  • ระบบสามารถพิมพ์หรือส่งแบบฟอร์มให้คณะกรรมการควบคุมยาในโรงพยาบาลได้โดยอัตโนมัติ